بروز شده در:پنجشنبه 29 بهمن 1388, 02:21

آخرين اخبار

اقتصاد
ديدگاهي متفاوت بر اصلاح الگوهاي مصرف PDF پرینت ایمیل

خبرگزاری انتخاب:

 

دکتر فرهاد خرمي- عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبايي
گذشته از بحثهاي مبسوطي که درباره روشهاي اندازه گيري صحيح اقلام حسابداري ملي وجود دارد، بدون هيچ گونه شک و ترديدي، ميزان مصرف خصوصي و دولتي در کشور ما بويژه در مورد برخي از اقلام مايحتاج مهم مانند: انرژي، آب، برق، گاز، نان، شکر، بنزين و... موجب اسراف و تبذير لجام گسيخته اي شده است که هزينه هاي غيرمستقيم آنها مانند هزينه هاي زيست محيطي، بهداشتي، درماني و در نتيجه هزينه هاي واقعي و کل آنها برحسب هزينه امکانات از دست رفته را سرسام آور نموده است.

اين الگوي بسيار غيربهينه مصرف، به نوبه خود موجب رواج الگوي بسيار نابهينه توليد گرديده است که اين هر دو به تخصيص بسيار نابهينه منابع ارزشمند و توزيع ناعادلانه ثروت و درآمد و امکانات و همچنين عدم شفافيتهاي لازم اقتصادي، گسترش اقتصاد زيرزميني، رانت خواريهاي گسترده و فسادهاي عميق اقتصادي منجر شده اند.ايران از نظر ارائه بنزين ارزان، سومين کشور جهان است و از نظر ميزان يارانه پرداختي به بنزين، نخستين کشور دنياست. ايران به تنهايي 36 درصد مصرف کل بنزين در خاورميانه را به خود اختصاص داده است. در حالي که متوسط مصرف سوخت خودروهاي بنزيني در ايران حدود 11 ليتر در روز است، در آلمان و ژاپن 2 / 5 ليتر، در بريتانيا 3 / 5 ليتر، در فرانسه 1 / 5 ليتر، در کانادا 6 / 5 ليتر و در آمريکا 7 / 3 ليتر است.


در حالي که هر 10 سال يک بار مصرف سوخت در ايران 2 برابر مي شود، اين رشد در دنيا 1 درصد تا 2 درصد است و هر نيم قرن يک بار مصرف سوخت دو برابر مي شود. اين بدان معناست که مصرف سوخت در ايران در مقايسه با بقيه دنيا 4 تا 5 برابر است. در حال حاضر 9 درصد سوخت جهان در ايران و توسط تنها 1 درصد جمعيت دنيا مصرف مي شود و هر سال بيش از 38 درصد بودجه دولت به يارانه بنزين اختصاص پيدا مي کند. بدين ترتيب، در 10 سال آينده با رشد متوسط 15 درصد، ميزان يارانه پرداختي به 600 هزار ميليارد ريال خواهد رسيد.


براساس آمار و ارقام صندوق بين المللي پول، ايران دومين کشور دنيا از نظر پرداخت يارانه انرژي با رقم 37 ميليارد دلار است. مصرف سرانه انرژي در ايران بيش از 5 برابر مصرف سرانه کشور نفت خيز ديگري مانند اندونزي با 225 ميليون نفر جمعيت، 2 برابر چين با يک ميليارد و 300 ميليون نفر جمعيت و 4 برابر هند با يک ميليارد و 122 ميليون نفر جمعيت است. در اين رابطه متوسط مصرف انرژي به ازاي هر مترمربع در ايران 2 / 6 برابر متوسط مصرف کشورهاي صنعتي است.ايران پس از آمريکا و روسيه، از نظر مصرف گاز در رتبه سوم قرار دارد. مصرف گاز طبيعي در ايران از 68 ميليارد متر مکعب در 2001 با متوسط رشد سالانه 10 / 3 درصد، به 123 ميليارد متر مکعب در 2008 رسيد.


آخرین به روز رسانی در پنجشنبه ، 3 ارديبهشت 1388 ، 00:09
ادامه مطلب [ديدگاهي متفاوت بر اصلاح الگوهاي مصرف]
 
270ميليارد دلار پول نفت کجا هزينه شد؟ PDF پرینت
 
 

87/9/21 تهران، سالن همايش هاي صدا و سيما- اکبر هاشمي رفسنجاني؛ «درآمدهاي نفتي که در طول تاريخ بي سابقه بوده کجا رفته، آيا براي سازندگي خرج شده است

15
اسفند 1387، شيراز - سيدمحمد خاتمي؛«مسوولان کنوني بايد پاسخگو باشند، 150 ميليارد دلار پول نفت چه شد؟»

15
فروردين 1388، تهران-ميرحسين موسوي؛ «مي خواهيم ليست و سندي به مجلس و ملت داده شود که حدود 270 ميليارد دلار پول نفت کجا هزينه شد و صرف چه چيزي شد؟»

تيتر يکي از روزنامه ها باعث مي شود کارم ساده شود؛ «مترو در تونل سياست» تيتر دوم يکي از روزنامه هاي صبح است. معلوم است پول نفت از توسعه مترو تهران هم سردر نياورده. «پول نفت چه شد»، فقط سوال من نيست، سوال دبير سرويسم هم نيست، سوال سردبير و مديرمسوول هم نيست، پرسشي است که ارکان نظام مطرح کرده اند؛ اکبر هاشمي رفسنجاني، سيدمحمد خاتمي و اخيراً ميرحسين موسوي. تهران را زير پا مي گذارم تا پاسخي براي اين سوال بيابم. بهارستان اولين مقصد است. پيرمرد سياه چرده يي روبه روي «در شمالي» ايستاده، دنبال نماينده اراک مي گردد.

علي اصغر يوسف نژاد نماينده مردم ساري هم آنجا است. مي پرسد؛ «پدرجان اينجا چه مي کني؟ چه مي خواهي؟»

-
دنبال نماينده اراک هستم.

-
کارت چيست؟

-
پول مي خواهم، سه روز است هيچي نخورده ام.

يوسف نژاد 10 هزار تومان به پيرمرد مي دهد و من هم مبلغي، هر دويمان را دعا مي کند. تازه مي فهمم رئيس جمهور چه حس و حالي دارد وقتي به محله هاي فقيرنشين در سفرهاي استاني سرک مي کشد. مستضعفين حق دارند او را دوست بدارند و براي بقايش هر کاري کنند. از نماينده ساري که مخبر کميسيون صنايع و معادن است مي پرسم شما خبر داريد پول نفت چه شد؟ پيرمرد رفته است. مي گويد خودت ديدي نه دست من بود نه دست آن پيرمرد. احتمالاً خرج پول کاغذ روزنامه شما شده است. يافتن پاسخ اين پرسش آنقدرها هم که فکر مي کردم آسان نيست. کسي حاضر نيست در اين باره پاسخ مشخصي بدهد. از حدود 20 نفري که با آنها گفت وگو مي شود بيش از 15 نفر سوال را بيشتر به طنز شبيه مي دانند. مثل نادر قاضي پور نماينده مردم اروميه؛ «اگر مي دانستم کجا خرج شده عالم را خبردار مي کردم.» البته برخي هم مثل احمد توکلي اين سوال را نادرست قلمداد مي کنند؛ «اين پرسش غلط است. مصاحبه نمي کنم اما يک پيشنهاد دارم. بهتر است خودتان را وارد اين قضيه ها نکنيد. به منافع مردم، اسلام و انقلاب فکر کنيد، سوال شما القا مي کند که انگار اين پول نيست شده، نمي دانم چرا شما اصلاح طلبان «اين طوري» هستيد؟» سراغ حميد رسايي مي روم. همان روحاني جواني که عليه خاتمي تاخت و چهره شد؛ «ترجيح مي دهم با اعتماد صحبت نکنم، مصاحبه مرا قبلاً تحريف کرده ايد، خدا نگهدار.» حيفم مي آيد چرا نمي توانم از اين روحاني حامي دولت به ويژه رئيس دولت مصاحبه بگيرم.

ادامه مطلب [270ميليارد دلار پول نفت کجا هزينه شد؟]